Người nước ngoài nhập cảnh bằng thẻ APEC có được lao động không?

Điều kiện, thủ tục nhập cảnh Việt Nam dành cho người nước ngoài sử dụng thẻ APEC, hay thủ tục cấp thẻ APEC cho doanh nhân Việt Nam?

Người nước ngoài nhập cảnh bằng thẻ APEC (ABTC) KHÔNG ĐƯỢC PHÉP làm việc/lao động theo hình thức giao kết hợp đồng lao động tại Việt Nam.

Người nước ngoài mang thẻ APEC (ABTC) hợp lệ còn thời hạn và có xác nhận chấp thuận của Việt Nam (mã "VNM" ở mặt sau thẻ) được phép nhập cảnh Việt Nam mà không cần xin thị thực (visa). Thời hạn tạm trú mỗi lần nhập cảnh bằng thẻ APEC được cấp theo quy định của điều ước quốc tế hoặc văn bản pháp luật hiện hành.

Thẻ APEC (ABTC) chỉ cho phép người nước ngoài nhập cảnh với mục đích thực hiện các hoạt động thương mại, kinh doanh ngắn hạn, tìm hiểu thị trường, hợp tác kinh doanh. Trường hợp người nước ngoài muốn làm việc, lao động lâu dài tại Việt Nam thì bắt buộc phải thực hiện thủ tục xin cấp Giấy phép lao động (hoặc Xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động) và thực hiện chuyển đổi mục đích/cấp thị thực (visa) hoặc thẻ tạm trú ký hiệu LĐ1/LĐ2 theo quy định.

I. TRÍCH DẪN NGUYÊN VĂN ĐIỀU LUẬT

Căn cứ Quyết định số 28/2026/QĐ-TTg ngày 29 tháng 5 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ quy định trình tự, thủ tục, thẩm quyền cấp và quản lý thẻ đi lại doanh nhân APEC:
- Điều 2 khoản 1: "Thẻ đi lại doanh nhân APEC, gọi tắt là thẻ ABTC, là một loại thẻ được cấp cho doanh nhân, cho phép người đó được nhập cảnh vào các nền kinh tế thành viên APEC mà không cần xin thị thực."
- Điều 6 khoản 2: "Doanh nhân nước ngoài sử dụng thẻ ABTC phải tuân thủ quy định của pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam."
- Điều 21 khoản 1: "Doanh nhân nước ngoài sử dụng thẻ ABTC nhập cảnh Việt Nam được đơn vị kiểm soát xuất nhập cảnh tại cửa khẩu quốc tế cấp chứng nhận tạm trú 90 ngày cho mỗi lần nhập cảnh và ngắn hơn thời hạn của hộ chiếu 30 ngày."
- Điều 25 khoản 2: "Cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có trách nhiệm phối hợp với cơ quan có thẩm quyền quản lý hoạt động của doanh nhân nước ngoài sử dụng thẻ ABTC nhập cảnh Việt Nam theo đúng mục đích nhập cảnh và phối hợp với cơ sở lưu trú thực hiện khai báo tạm trú cho doanh nhân theo quy định của pháp luật."
Căn cứ Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam số 47/2014/QH13 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 51/2019/QH14, Luật số 23/2023/QH15 và Luật số 118/2025/QH15):

Căn cứ Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam:

Khoản 1 Điều 12 (Các trường hợp được miễn thị thực):

"1. Theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên."

Điểm b Khoản 1 Điều 31 (Chứng nhận tạm trú):

"b) Đối với người được miễn thị thực theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên thì thời hạn tạm trú cấp theo quy định của điều ước quốc tế, nếu điều ước quốc tế không quy định thời hạn tạm trú thì cấp tạm trú 30 ngày;"

Khoản 1 Điều 20 (Điều kiện nhập cảnh):

"1. Người nước ngoài được nhập cảnh khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Có hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế và thị thực, trừ trường hợp được miễn thị thực theo quy định của Luật này...

b) Không thuộc trường hợp chưa cho nhập cảnh quy định tại Điều 21 của Luật này."

Điều 7 khoản 4 điểm c: Thị thực không được chuyển đổi mục đích, trừ trường hợp: "Được cơ quan, tổ chức mời, bảo lãnh vào làm việc và có giấy phép lao động hoặc xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động theo quy định của pháp luật về lao động;"
Điều 8 khoản 16 & 16a:
- "16. LĐ1 - Cấp cho người nước ngoài làm việc tại Việt Nam có xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác."
- "16a. LĐ2 - Cấp cho người nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc diện phải có giấy phép lao động."

II: PHÂN TÍCH VÀ BẢN NGHĨA ÁP DỤNG PHÁP LÝ

Mục đích của Thẻ APEC (ABTC):
- Thẻ ABTC là giấy tờ có giá trị thay thế thị thực (visa) nhằm tạo thuận lợi cho các doanh nhân đi lại thực hiện các hoạt động thương mại, xúc tiến đầu tư, tham dự hội nghị, hội thảo ngắn hạn.
- Thời hạn tạm trú cấp cho người mang thẻ ABTC tại cửa khẩu là 90 ngày cho mỗi lần nhập cảnh. Mục đích này mang tính chất thương mại/công tác ngắn hạn, không phải là tư cách lao động chuyên trách hay làm việc lâu dài cho một doanh nghiệp tại Việt Nam.
- Thẻ APEC (ABTC) còn thời hạn sử dụng và phải có mã Việt Nam (VNM) ghi trên mặt sau của thẻ.
- Hộ chiếu còn hạn sử dụng phù hợp (thường gắn liền với số hộ chiếu ghi trên thẻ APEC).
- Không thuộc các trường hợp chưa cho nhập cảnh theo quy định tại Điều 21 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam (ví dụ: vi phạm an ninh quốc gia, giả mạo giấy tờ, mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm,...).

Mục đích nhập cảnh: Thẻ APEC phục vụ mục đích thương mại, hợp tác kinh doanh. Nếu nhập cảnh với mục đích khác (như lao động dài hạn thuộc diện cấp giấy phép lao động, kết hôn, đầu tư thành lập pháp nhân...), người nước ngoài cần thực hiện thủ tục xin cấp thị thực/thẻ tạm trú có ký hiệu tương ứng (LĐ1, LĐ2, ĐT, TT...).

Khai báo tạm trú: Khi nhập cảnh vào Việt Nam, cơ sở lưu trú có trách nhiệm thực hiện khai báo tạm trú cho người nước ngoài với Công an xã/phường/đặc khu theo quy định tại Điều 33 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.

Quy định về Lao động đối với Người nước ngoài:
- Theo quy định pháp luật lao động và xuất nhập cảnh Việt Nam, để một người nước ngoài được thực hiện công việc lao động (có hưởng lương/thù lao hoặc làm việc lâu dài) tại Việt Nam, doanh nghiệp sử dụng lao động phải thực hiện thủ tục xin Giấy phép lao động (hoặc Văn bản xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động).
- Sau khi đã có Giấy phép lao động, nếu người nước ngoài muốn làm việc hợp pháp dài hạn, doanh nghiệp bảo lãnh cần làm thủ tục chuyển đổi mục đích cư trú sang thị thực hoặc Thẻ tạm trú mang ký hiệu LĐ1 hoặc LĐ2 theo quy định tại Điều 7 khoản 4 điểm c và Điều 8 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.
Cảnh báo rủi ro pháp lý & Xử phạt vi phạm hành chính:
- Vi phạm mục đích nhập cảnh: Nếu người nước ngoài sử dụng thẻ APEC nhập cảnh nhưng thực tế lại làm việc/lao động thường xuyên tại doanh nghiệp mà không có Giấy phép lao động và thị thực/thẻ tạm trú lao động phù hợp, người nước ngoài và doanh nghiệp sử dụng lao động sẽ bị xử lý vi phạm hành chính về hành vi "Người nước ngoài làm việc tại Việt Nam nhưng không có giấy phép lao động" và "Sử dụng người nước ngoài làm việc không đúng mục đích nhập cảnh/không có giấy phép lao động".
- Hệ quả xuất nhập cảnh: Người nước ngoài có thể bị phạt tiền, buộc xuất cảnh, thu hồi thẻ ABTC hoặc thông báo thẻ ABTC không còn giá trị nhập cảnh Việt Nam theo quy định tại Điều 22 Quyết định 28/2026/QĐ-TTg

Cảnh báo pháp lý: Người nước ngoài nhập cảnh bằng thẻ APEC không đúng mục đích thương mại hoặc ở quá thời hạn tạm trú được cấp tại cửa khẩu sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính, hủy/thu hồi giấy tờ cư trú hoặc buộc xuất cảnh/trục xuất theo quy định pháp luật hiện hành.