Đôi điều về khởi nghiệp

Nhận được thư mời tham dự một cuộc họp bàn về Khởi nghiệp. Không tham dự được nên có mấy lời gửi bà con:

Theo tôi, lúc này phải phát động khởi nghiệp chứ không có con đường nào khác, vì các doanh nghiệp đã tồn tại và phát triển hiện nay coi như đạn đã hết tầm. Có doanh nghiệp đã bán mình, nhiều doanh nghiệp lớn mắc cạn trong mô hình kinh doanh cũ, hết động lực tăng trưởng, chìm trong nợ nần. Thời gian qua, chính sách của Nhà nước khiến cho doanh nghiệp nhỏ hết oxy và dinh dưỡng, doanh nghiệp mới thiếu cơ hội sống còn, do vậy số doanh nghiệp chỉ giảm chứ không tăng, tương lai ODA mà hết thì ngân sách sẽ thiếu nguồn thu thuế. Vậy nên phải phát động khởi nghiệp.

Tuy nhiên, cũng không kỳ vọng được gì nhiều vào phong trào khởi nghiệp lần này, vì khác so với thập niên 90, doanh nhân khởi nghiệp bây giờ không có cái nền cao như hồi đó. Lúc đó, có nhiều nhà tư bản, nhà công nghiệp cũ tái khởi nghiệp, cùng nhiều cán bộ nhà nước có năng lực, có tầm, kèm theo sự hào hứng của đổi mới, nên khởi nghiệp rồi dễ tăng tốc hơn. Bây giờ, nhiều anh em khởi nghiệp trắng trơn, từ kinh nghiệm thương trường tới học vấn. Mặt khác, môi trường kinh doanh cũng khó hơn, do nhiều thứ bị siết chặt, thiếu thốn, chứ không phải bung ra như hồi thập niên 90.

Các Startup chỉ có thể là cảm hứng, chứ không thể là động lực cho khởi nghiệp, hay khởi nghiệp sáng tạo. Tất nhiên, khởi nghiệp sáng tạo chính là động lực để tái cấu trúc nền kinh tế, vì nó mang lại mô hình kinh doanh mới, sản phẩm mới, gía trị mới… Nhưng dù sáng tạo đến đâu, chỉ một số ít khởi nghiệp sáng tạo có được tỉ suất lợi nhuận lớn, do vậy chỉ có thể tạo cảm hứng, chứ khó dẫn dắt hoặc tạo ra một ngành kinh doanh.

Khởi nghiệp bây giờ nếu không gắn với công nghệ, hoặc không tận dụng được những tiện ích mà công nghệ mang lại thì… vứt. Nhưng điều quan trọng là cần có nhiều khởi nghiệp trong lãnh vực sản xuất, đó mới là gốc rễ của nền kinh tế, vì nếu nền sản xuất yếu kém, lệ thuộc qúa nhiều, thì mãi mãi VN chỉ là một nhà gia công, dù có mạnh về thương mại và CNTT bao nhiêu đi nữa.