Thay vì tập trung vào việc bán sản phẩm, hãy chú trọng xây dựng nền tảng.

 Quản trị chiến lược, Quản trị hoạt động  Comments Off on Thay vì tập trung vào việc bán sản phẩm, hãy chú trọng xây dựng nền tảng.
Apr 282016
 

Bài học này đúng với nhiều loại hình doanh nghiệp, ở mọi ngành nghề khác nhau: thay vì tập trung vào việc bán sản phẩm, hãy chú trọng xây dựng nền tảng.

Điều quan trọng là xác định cho đúng nền tảng của mình là gì.

Nền tảng đó có thể là một hệ thống phân phối mạnh, một chuỗi cung ứng hiệu quả, những trang trại hay nhà máy tối tân, nhưng cũng có thể chỉ là một đội ngũ marketing mạnh… hay cũng có thể là như bài báo này đề cập “Công thức thành công của các doanh nghiệp Mỹ hàng đầu”

Điều đáng nói là nhiều doanh nghiệp Việt vẫn đang nghĩ về doanh số nhiều hơn nền tảng. Đó cũng là một lý do vì sao mà ít doanh nghiệp lớn và nếu có lớn thì cũng ít bền vững.

Tái cấu trúc doanh nghiệp, tái cấu trúc quản lý bao gồm cả tái thiết kế lại mô hình kinh doanh, xác định những nền tảng cần thiết cho việc phát triển của doanh nghiệp và việc xây dựng nền tảng sẽ là một công việc trọng yếu trong việc thực thi chiến lược kinh doanh sau tái cấu trúc.

 

Đôi điều về khởi nghiệp

 Khởi nghiệp  Comments Off on Đôi điều về khởi nghiệp
Apr 212016
 

Nhận được thư mời tham dự một cuộc họp bàn về Khởi nghiệp. Không tham dự được nên có mấy lời gửi bà con:

Theo tôi, lúc này phải phát động khởi nghiệp chứ không có con đường nào khác, vì các doanh nghiệp đã tồn tại và phát triển hiện nay coi như đạn đã hết tầm. Có doanh nghiệp đã bán mình, nhiều doanh nghiệp lớn mắc cạn trong mô hình kinh doanh cũ, hết động lực tăng trưởng, chìm trong nợ nần. Thời gian qua, chính sách của Nhà nước khiến cho doanh nghiệp nhỏ hết oxy và dinh dưỡng, doanh nghiệp mới thiếu cơ hội sống còn, do vậy số doanh nghiệp chỉ giảm chứ không tăng, tương lai ODA mà hết thì ngân sách sẽ thiếu nguồn thu thuế. Vậy nên phải phát động khởi nghiệp.

Tuy nhiên, cũng không kỳ vọng được gì nhiều vào phong trào khởi nghiệp lần này, vì khác so với thập niên 90, doanh nhân khởi nghiệp bây giờ không có cái nền cao như hồi đó. Lúc đó, có nhiều nhà tư bản, nhà công nghiệp cũ tái khởi nghiệp, cùng nhiều cán bộ nhà nước có năng lực, có tầm, kèm theo sự hào hứng của đổi mới, nên khởi nghiệp rồi dễ tăng tốc hơn. Bây giờ, nhiều anh em khởi nghiệp trắng trơn, từ kinh nghiệm thương trường tới học vấn. Mặt khác, môi trường kinh doanh cũng khó hơn, do nhiều thứ bị siết chặt, thiếu thốn, chứ không phải bung ra như hồi thập niên 90.

Các Startup chỉ có thể là cảm hứng, chứ không thể là động lực cho khởi nghiệp, hay khởi nghiệp sáng tạo. Tất nhiên, khởi nghiệp sáng tạo chính là động lực để tái cấu trúc nền kinh tế, vì nó mang lại mô hình kinh doanh mới, sản phẩm mới, gía trị mới… Nhưng dù sáng tạo đến đâu, chỉ một số ít khởi nghiệp sáng tạo có được tỉ suất lợi nhuận lớn, do vậy chỉ có thể tạo cảm hứng, chứ khó dẫn dắt hoặc tạo ra một ngành kinh doanh.

Khởi nghiệp bây giờ nếu không gắn với công nghệ, hoặc không tận dụng được những tiện ích mà công nghệ mang lại thì… vứt. Nhưng điều quan trọng là cần có nhiều khởi nghiệp trong lãnh vực sản xuất, đó mới là gốc rễ của nền kinh tế, vì nếu nền sản xuất yếu kém, lệ thuộc qúa nhiều, thì mãi mãi VN chỉ là một nhà gia công, dù có mạnh về thương mại và CNTT bao nhiêu đi nữa.

Hãy “tái cấu trúc” cách làm thương mại điện tử

 Tái cấu trúc quản lý  Comments Off on Hãy “tái cấu trúc” cách làm thương mại điện tử
Apr 152016
 

Thương mại điện tử là một cuộc cách mạng về kinh doanh, mang lại rất nhiều cơ hội tiếp cận thị trường, thậm chí là thị trường toàn cầu, cho cả các doanh nghiệp nhỏ. Sau một thời gian dè chừng, số lượng các doanh nghiệp tham gia thương mại điện tử đã nhiều lên, nhưng cách làm thì vẫn còn rất thụ động, y như khi làm kinh doanh theo kênh truyền thống. Câu chuyện dưới đây cho một cái nhìn khác, dù không phải là cái gì mới mẻ. Muốn thành công với thương mại điện tử, cũng phải nghĩ tới việc tái cấu trúc cách làm của bạn, nếu không chúng ta lại tiếp tục tụt hậu, trơ mắt nhìn người khác thành công trên chính “sân nhà”

Cách làm thương mại điện tử của Alibaba tại Việt Nam

Tào lao về chuỗi giá trị

 Quản trị chiến lược  Comments Off on Tào lao về chuỗi giá trị
Apr 132016
 

Đầu năm tới giờ, đi đâu cũng nghe nói về chuỗi giá trị.

Thực ra, thời buổi khó khăn, người ta phải đi tìm cái mới. Và tình cờ (hay cũng là chuyện nhảy tới nhảy lui cũng không ra khỏi bàn tay Phật tổ Như Lai) mà những cái “mới” mà người ta đang tìm ra đều nằm trên cùng chuỗi giá trị với những cái đã cũ mèm. Vậy nên, chuỗi giá trị được lăng xê thành cứu cánh.

Trước hết, xin nói ngay, chuỗi giá trị không phải là sáng chế, và cũng không phải cứ muốn là chế được. Chuỗi giá trị tự nhiên hình thành khi con người biết phân công lao động. Ví dụ, không phải ai muốn ăn thịt thì phải tự nuôi heo, rồi tự giết thịt và trợn mắt mà ăn một mình cho hết con heo. Có người nuôi heo, có người giết thịt heo, có người mang thịt heo ra chợ bán, qua mỗi tầng nấc như vậy, giá trị của miếng thịt heo tăng thêm một chút, cái đó kêu bằng chuỗi giá trị.

Điều dễ thấy là từ nhà chuồng tới người ăn thịt heo, giá trị tăng thêm không phải lúc nào cũng cố định mà có lúc cao, lúc thấp, tùy theo cung cầu thịt heo trên thị trường, tùy theo mức độ cạnh tranh giữa các nguồn cung cấp.

Mỗi một ai đó làm ăn cái gì, thì tất yếu là đang tham gia một chuỗi giá trị nào đó, không muốn cũng không được. Lâu dần, có ai đó đang nuôi heo chuyển sang làm lái heo, có anh thì bán cám heo, cũng là chuyện thường tình. Người ta gọi đó là dịch chuyển qua mắt xích khác trong chuỗi giá trị. Có anh vốn lớn, chí cao, vừa bám cám heo, vừa nuôi heo bán thịt, bán heo giống, lại thầu luôn chuyện thu mua heo thịt và giết mổ, người ta gọi đó là phát triển theo chiều dọc trên chuỗi giá trị. Còn vừa bán cám heo, vừa bán thuốc thú y, bán thêm tạp hóa, vật liệu xây dựng, người ta gọi là mở rộng ngành hàng, hay phát triển theo chiều ngang, tham gia nhiều chuỗi giá trị khác nhau. Nói chung, cuộc sống muôn màu nó vậy.

Tuy nhiên, cuộc sống càng ngày càng phát triển thì sự phong phú nhiều khi vượt khỏi sức tưởng tượng của con người. Sự phát triển của sản xuất, của các nguồn cung đã dẫn tới cạnh tranh gay gắt, nhu cầu của người mua cũng thay đổi khác xưa, điều đó đã dẫn tới những sự thay đổi ngoạn mục trong các giá trị cuộc sống, trong các chuỗi giá trị. Nếu cách đây vài chục năm, có ai nói rằng cám có giá trị hơn gạo, chắc sẽ được đưa đi điều trị ở bệnh viện tâm thần. Nhưng ngày nay đúng là như vậy. Trong chuỗi giá trị lúa gạo, việc kinh doanh gạo, xuất khẩu gạo đã thành gánh nặng. Nói tổng thể, bán gạo không có lợi nhuận nữa. Vì vậy các mắt xích trên chuỗi giá trị lúa gạo phải “ăn thịt” lẫn nhau, doanh nghiệp xuất khẩu gạo có lời, thì nông dân phải lỗ. Ai nắm đằng cán, người đó có lợi thế. Việc chuỗi giá trị lúa gạo “có giá” tới đâu lại tùy thuộc vào chuyện người ta khám phá, sáng tạo được những gì từ cây lúa, hạt lúa. Ví dụ: cám gạo, vỏ trấu, rơm rạ…

Nghiên cứu, nghiền ngẫm về các chuỗi giá trị để tìm nơi có giá trị cao hơn mà dịch chuyển tới đó đã trở thành bài bản kinh điển của những doanh nghiệp lớn. Ví dụ: CP Việt Nam năm 2015 đã đạt được bước dịch chuyển đáng kể từ một nhà cung cấp thức ăn chăn nuôi lớn nhất VN sang vị thế của một đại gia chăn nuôi, khi mà doanh số từ chăn nuôi của họ đã vượt qua TĂCN, chiếm 53% tổng doanh số. Trong câu chuyện này, có thể lưu ý rằng, trong thực tế, một doanh nghiệp bất kỳ có thể đang nằm trên nhiều hơn 1 chuỗi giá trị, tùy góc độ xem xét. Ví dụ của CP: họ đang nằm trên những chuỗi giá trị như đạm động vật, lúa gạo… Thay đổi góc nhìn trên nhiều chuỗi giá trị khác nhau có thể giúp nhận ra những cơ hội mới.

Ngoài việc đào sâu trên chuỗi giá trị để khám phá những gía trị hiện hữu, cơ hội sẽ nhiều hơn nếu có thể sáng tạo ra những giá trị mới.

Jan 072015
 

Với các doanh nghiệp Việt Nam, năm 2015 được kỳ vọng như là một năm bản lề của chu kỳ kinh tế, khủng hoảng dường như đã qua và nền kinh tế sẽ hồi phục. Sàng chứng khoán đã bắt đầu có sắc xanh, chỉ số sản xuất, chỉ số tồn kho có nhiều cải thiện. Sự sàng lọc đã bắt đầu có hiệu nghiệm. Nhiều doanh nghiệp yếu sức đã rời khỏi cuộc chơi. Những người còn ở lại đang xắn tay bày ván mới.

Tuy vậy, những niềm hy vọng mới nhen, nhưng đã có những thách thức đang sừng sững.

1. Thách thức thứ nhất: mục tiêu tăng trưởng về quy mô

Các doanh nghiệp phải đối đầu với một thách thức nghiệt ngã: tăng trưởng hay là đắm chìm. Đây không phải đơn giản chỉ là tăng trưởng bao nhiêu phần trăm một năm, một – hai – hay là ba con số. Tất cả đều không có ý nghĩa. Có là gì nếu tăng trưởng 3 con số/năm, để rồi sau 5 năm vẫn chỉ là một doanh nghiệp tầm tầm, be bé. Quan trọng ở đây là tầm vóc, là thị phần, là chỗ đứng của doanh nghiệp. Nếu không sớm giành được “số má”, tiếng tăm và một thị phần đáng kể, chỉ sợ rằng doanh nghiệp sẽ không thể cất cánh lên nổi và không có chỗ đứng trên thị trường.

Cuộc cạnh tranh cá lớn nuốt cá bé sẽ ngày càng nghiệt ngã và chu kỳ kinh tế tới sẽ không có nhiều cơ hội cho những kẻ không “xứng tầm”.

 

2. Thách thức thứ 2: hiểu biết về thị trường và khách hàng

Doanh số lớn, thị phần lớn đòi hỏi phải kiểm soát được thị trường và khách hàng. Số đông không hề dễ nắm bắt và kiểm soát, nhất là với những doanh nghiệp tăng trưởng nóng. Sự lớn mạnh nhanh chóng không cho họ thời gian để tích lũy và trải nghiệm về khách hàng. Mặt khác, sau một chu kỳ kinh tế, khách hàng đã thay đổi. Đám đông cũng phân hóa ra thành những phân khúc khác trước. Việc nắm bắt được nhu cầu, hành vi và những thay đổi của khách hàng đã trở thành một phần thiết yếu để có thể chiếm lĩnh được họ, để đạt được và duy trì sự tăng trưởng.

Đó là chưa nói đến ai sớm nắm bắt được nhu cầu, hành vi của khách hàng, sớm phát hiện được sự thay đổi thì người đó có cơ hội lớn nhất để vượt lên dẫn đầu.

 

3. Thách thứ thứ 3: dữ liệu lớn (big data)

Có được dữ liệu và có khả năng phân tích dữ liệu giúp doanh nghiệp có lợi thế lớn trong việc hiểu biết thị trường và khách hàng, theo kịp với những thay đổi nhanh chóng của họ. Một số doanh nghiệp đã triển khai ERP thành công từ nhiều năm trước, đây có thể là một lợi thế. Dữ liệu là một thứ không thể đi tắt đón đầu, mà phải chuẩn bị từ rất sớm. Tuy vậy, không phải cứ có dữ liệu là có thể sử dụng. Triển khai ERP thực chất là một quá trình tái cấu trúc về mặt quản lý. Tuy vậy, không phải tất cả các công ty đã triển khai ERP đểu trải qua quá trình tái cấu trúc quản lý một cách nghiêm túc. Sẽ có khá nhiều lỗi trong cấu trúc dữ liệu, trong bản thân các dữ liệu đã tích lũy, khiến cho nhiều dữ liệu không thể khai thác được đúng mức.

Thách thức đặt ra là: khả năng thiết kế cơ sở dữ liệu thông tin, khả năng quản trị các dữ liệu và khả năng quản trị tri thức, có nghĩa là biến dữ liệu thành thông tin có ý nghĩa và làm cho các thông tin này hiện hữu, tiếp cận được đối với tất cả các cấp quản lý có liên quan, trở thành tri thức/kinh nghiệm của tổ chức.

Thiên đường và ảo tưởng

 Tái cấu trúc quản lý  Comments Off on Thiên đường và ảo tưởng
May 142014
 
Nhận được thư mời đi dự Talkshow “6 ảo tưởng kinh doanh đánh lừa nhà quản lý“, đọc thấy tên diễn giả có anh Nguyễn Văn Mười Hai, nhớ lại những sự kiện của một thời, trong đầu hiện ra cái tựa sách “Những thiên đường mù” của nhà văn Dương Thu Hương, chợt thấy rõ rằng những ẢO TƯỞNG đang đầy rẫy trong thương trường, chứ không phải chỉ là 6 cái, và những đổ vỡ, những đắng cay của từng doanh nghiệp, cũng như khủng hoảng của cả nền kinh tế hiện nay cũng xuất phát từ những cái ảo tưởng ấy mà ra.
Doanh nhân Việt được cho là những người giỏi nắm bắt cơ hội và tự hào là những người giỏi nắm bắt cơ hội.
Một số người làm người khác thán phục và tự hào vì có chí lớn: nghĩ lớn, làm lớn.
Nhưng không thiếu người đã đổ vỡ lớn, thân bại, danh liệt, thậm chí đánh đổi cả bằng mạng sống, kéo theo sự đổ vỡ của cả một ngành, của nền kinh tế trong những thời điểm khắc nghiệt.
Nguyên nhân có phần nào do thời thế, nhưng phần lớn vẫn là tiên phải trách kỷ, hậu hãy trách nhân, trách trời, trách đất.
Một công cuộc kinh doanh thành công, nếu phân tích kỹ ra, như ông cha nói là do gặp thiên thời – địa lợi – nhân hòa, còn nếu theo sách nói là do sự hòa hợp của tham vọng – khả năng nội tại – điều kiện khách quan. Nếu một trong các yếu tố đó mà vênh nhau thì gặp rủi ro là cái chắc, đổ vỡ đến mức nào thì… tùy.
Tham vọng là của mình và do mình. Khả năng nội tại là của bản thân. Còn điều kiện khách quan là thuộc về trời đất và… bá tánh. Tuy nhiên, để đạt được sự hòa hợp giữa ba yếu tố đó, có người nói là do ngẫu nhiên, ai đạt được thì gọi là may mắn. Người tài giỏi là người có khả năng và may mắn….
Để tránh được lúc không gặp may, điều quan trọng là hiểu rõ những khả năng của mình, hiểu rõ dòng chảy của cuộc đời và những quy luật diễn biến của thị trường, của công việc làm ăn và của thời cuộc. Dựa trên hiểu biết đó, lựa chọn được cách phù hợp để biến tham vọng của mình thành hiện thực một cách hợp lý, hợp cách.
Hiểu biết đạt được không phải bằng cách suy diễn. Nếu dựa vào suy diễn thì trước sau gì lý trí cũng bị tham vọng đè bẹp. Hiểu biết phải dựa trên thực tế khách quan và có hệ thống.
Điều may mắn là để đạt được hiểu biết một cách khách quan và có hệ thống, người ta không phải mày mò và sáng tạo ra cách làm gì riêng và cá biệt. Đã có những công cụ giúp ta làm việc này. Những công cụ này đã được sử dụng phổ biến, đại trà, được cải tiến và nâng cấp liên tục như cái kềm, cái búa của thợ sắt và đã dẫn dắt sự thành công bền vững của những công ty danh giá. Chỉ có cái là có chịu áp dụng hay không mà thôi.
Đây chính là câu chuyện của tái cấu trúc: đã đến lúc chuyển từ làm ăn chụp giựt theo cơ hội, đụng đâu làm đó, làm một cách duy ý chí, sang làm ăn có ý thức, có hệ thống để đạt tới THIÊN ĐƯỜNG, thay vì ẢO TƯỞNG.
Oct 082013
 
Phát triển theo chuỗi giá trị đã trở thành một chiến lược phổ biến của nhiều doanh nghiệp Việt Nam. Điển hình có thể thấy mô hình 3F (Feed, Farm, Food) của CP Việt Nam, mô hình nuôi trồng và chế biến cá tra của thủy sản Bến Tre, thủy sản Hùng Vương, mô hình trồng cây gây rừng – chế biến gỗ – sản xuất đồ nội thất của gỗ Trường Thành… Giấy Vĩnh Tiến cũng đã từng tự sản xuất giấy để làm tập vở. Hầu hết các mô hình này, nếu thành công thì cũng chưa rõ ràng (vì mới triển khai, vì cần thời gian để khẳng định về mặt chiến lược), còn lại thì gặp nhiều khó khăn, thách thức, thậm chi là thất bại. Giấy Vĩnh Tiến đã bị đè bẹp dí dưới gánh nặng nợ nần. Thủy sản Bến Tre đã từng thua lỗ nặng nề, bị thôn tính, sang tay qua nhiều đời chủ. Gỗ Trường Thành cũng đang chìm ngập trong nợ nần và bị thôn tính từng phần. Chỉ còn mô hình 3F của CP Việt Nam là đang phát triển vững chắc, nhưng triển vọng huê lợi lâu dài và bền vững thì còn cần có thời gian mới có thể trả lời.
Bài học nào cần được rút ra sau những thành công và thất bại đó?
Thông thường, quyết định phát triển theo chuỗi giá trị đến từ những nguyên do sau đây:
  • Doanh nghiệp đã phát triển đến mức cao trên mắt xích hiện tại của họ trong chuỗi giá trị. Trường hợp của CP là một điển hình. Họ đã là vua trong lãnh vực sản xuất thức ăn gia súc (Feed). Nếu tiếp tục mở rộng kinh doanh thức ăn gia súc đơn thuần, họ sẽ phải đương đầu với thách thức trong việc vừa duy trì sự tăng trưởng, vừa bảo vệ được lợi nhuận trước áp lực cạnh tranh của các đối thủ, của hệ thống phân phối, trong khi thị trường có dấu hiệu bão hòa vì ngành chăn nuôi gặp nhiều khó khăn. Phát triển theo chuỗi giá trị nhằm giúp CP phát huy lợi thế về vốn, về nguồn thức ăn mà họ chủ động được giá thành và khai thác thêm lợi nhuận từ những khâu như chăn nuôi, chế biến.
  • Gỗ Trường Thành và một số doanh nghiệp khác có lẽ cũng xuất phát từ một nguyên cớ như vậy. Là nhà sản xuất đồ gỗ lớn, hằng năm họ phải mua một lượng gỗ nguyên liệu không nhỏ. Tài nguyên rừng ngày càng cạn kiệt, giá đầu vào tăng, giá đầu ra bị cạnh tranh quyết liệt. Họ muốn phát triển sang trồng rừng, chế biến gỗ nguyên liệu để kiếm thêm lợi nhuận và chủ động được về nguyên liệu cho mình. Tuy nhiên, Trường Thành, thủy sản Bến Tre, giấy Vĩnh Tiến, khác CP ở chỗ nguồn lực của họ kém xa CP, mức độ phát triển cũng chưa được bằng CP. Có nét nào đó tương đồng với CP có lẽ chỉ có thủy sản Hùng Vương, ở chừng mực nhất định.
  • Một số doanh nghiệp khác bắt buộc phải đầu tư và phát triển theo chuỗi giá trị do những đòi hỏi khách quan của thị trường, như nhiều doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo bắt buộc phải đầu tư cho sản xuất, vì trên thị trường chưa có sản xuất ra mặt hàng họ cần kinh doanh.
 Khi phát triển theo chuỗi giá trị, khó khăn đầu tiên mà các doanh nghiệp phải đối mặt là sự thiếu hụt về vốn. Trước đây, chỉ sản xuất đồ gỗ, sản xuất cá đông lạnh thì chỉ phải bỏ vốn mua nguyên liệu, chế biến xong, bán được là có doanh thu. Nay, phải bỏ vốn đầu tư từ nuôi trồng tới chế biến. Trước đây, vốn chỉ cần 1 đồng, thì nay có khi cần tới 2 – 3. Đó là chưa kể, thời gian quay vòng vốn cũng dài hơn. Vòng quay vốn trong sản xuất có thể chỉ cần 2 – 3 tháng, nhưng vòng quay vốn cho khâu nuôi trồng thì có khi dài hơn gấp đôi, có khi gấp 5 – 10 lần (như trong trồng rừng). Ai có chút hiểu biết hoặc kinh nghiệm thực tế đều thấy rằng việc duy trì được dòng tiền cân đối trong hoàn cảnh đó là không đơn giản.
Khó khăn và thách thức không phải chỉ ở đồng vốn và dòng tiền. Thất bại nặng nề nhất là ở việc thiếu năng lực quản lý và kinh nghiệm chuyên môn. Ví dụ, Vĩnh Tiến thiếu năng lực sản xuất giấy và kinh nghiệm quản lý – kinh doanh giấy, Trường Thành thiếu kinh nghiệm quản lý trồng rừng… có nhiều cái không thể mua hoặc thuê được. Thời vận thông thì còn xoay xở được, khi gặp khó khăn thì những yếu kém bộc lộ ra và trở thành tử huyệt.
Thách thức cuối cùng, nhưng không phải là nhỏ, đó là việc kiểm soát chi phí. Quy luật thị trường là cái gì rẻ hơn, hiệu quả hơn sẽ thắng. Nếu giá thành cá tra do mình tự nuôi mà cao hơn giá cá mua ngoài thị trường, thì trước sau gì công ty cũng sập tiệm. Thủy sản Bến Tre thua lỗ vì không kiểm soát được giá thành cá nuôi. Giá thành giấy Vĩnh Tiến tự sản xuất cũng cao hơn đi mua ngoài. Đây cũng là hệ quả của việc thiếu năng lực quản lý và kinh nghiệm chuyên môn.
Có thể thấy rằng quyết định phát triển theo chuỗi giá trị là một quyết định chiến lược, muốn thành công phải có thời gian, phải đầu tư lâu dài. Để phát triển được theo hướng này, đòi hỏi có những điều kiện nhất định và có những tử huyệt phải được hoạch định tốt, kiểm soát tốt. Cũng giống như việc đầu tư đa ngành, phát triển theo chuỗi giá trị đòi hỏi doanh nghiệp phải thật sự mạnh. Nếu không, thì hãy cẩn trọng, làm cho tốt việc mình đang làm vẫn tốt hơn.
Jul 092013
 

Còn nhớ vào khoảng năm 1999 – 2000, Kinh Đô lúc đó đang là một khách hàng thân thiết. Một bữa ngồi nghe mấy nhân viên tám về chuyện bakery của Đức Phát tốt hơn bakery của Kinh Đô, bèn đề nghị với anh Trần Kim Thành cho làm một cuộc khảo sát so sánh. Anh đồng ý ngay và bảo mang hợp đồng sang để ký. Sau 3 tuần, hẹn anh cái lịch để trình bày kết quả. Nhưng đúng ngày hẹn, sang tới nơi, anh xin lỗi vì có việc đột xuất và đề nghị trình bày kết quả với marketing team của anh. Nhớ lúc đó Giám đốc marketing cũng tên Thành thì phải.

Buổi trình bày khá long trọng, nhưng căng thẳng. Marketing team của Kinh Đô “quay” nhóm khảo sát, rằng thì là tại sao báo cáo khảo sát lại tập trung chê Kinh Đô và nâng Đức Phát, rằng thì là Đức Phát còn thua Kinh Đô rất xa ở kênh phân phối vào tạp hóa, và cũng có ý kiến thanh minh rằng một số yếu kém là do lý do này nọ. Anh Trần Kim Thành xong việc có sang tham dự vào 30 phút cuối. Lắng nghe trao đổi giữa 2 bên vài lượt, anh Trần Kim Thành cắt ngang lời của marketing team bên Kinh Đô: “Anh em hiểu sai ý tôi rồi. Tôi yêu cầu tư vấn làm vậy đó. Họ đã làm rất đúng ý tôi. Những gì chúng ta tốt thì ai cũng biết rồi. Mình cần biết cái chưa tốt để cải tiến, để vượt lên, chứ tư vấn mà cũng nói những cái tốt ai cũng biết thì chúng ta thuê tư vấn làm gì”. Từ đó về sau marketing team tắt đài và anh Thành tập trung trao đổi với họ về những nhược điểm đã được chỉ ra, làm cách nào để khắc phục chúng.

Đó quả là những tháng năm hạnh phúc cho Kinh Đô, với đà tăng trưởng mạnh mẽ, sự lột xác về quản trị và diện mạo, lộ ra là một đại gia trong làng thực phẩm Việt Nam. Có thể gọi đó là một cuộc tái cấu trúc không, khi mà những nhà lãnh đạo của nó từ chỗ là những ông chủ người Hoa, làm ăn kiểu gia đình, đã biết trăn trở làm sao quản lý được người tài hơn mình, thu hút về những nhà quản trị tiếng tăm để trở thành một thế lực, một “đại gia”. Câu trả lời có lẽ nằm ở tinh thần tự phê phán và ý chí vươn lên mạnh mẽ của những người chủ. Dù lúc đó, Kinh Đô đã nằm trong top ten Hàng Việt Nam chất lượng cao, họ vẫn cầu thị lắng nghe những ý kiến phê phán để tự vượt qua chính mình. Có lẽ, ít ai biết, lúc đó Trần Kim Thành đã bỏ ra 2 ngày để thọ giáo về quản trị học cơ bản với 4 món: hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra, rồi sau đó tự mua sách từ nước ngoài và mua hẳn một bộ management form về để mày mò ứng dụng. Cốt lõi của tinh thần tự phê phán, đó là những người lãnh đạo cao nhất tự nhận trách nhiệm về mình, gương mẫu thay đổi một cách thực chất và có những hành động có hiệu quả để dẫn dắt đội ngũ thay đổi theo mình. Họ không hề có mặc cảm về sự chưa hoàn thiện, để rồi sau đó, nhiều người phải ngả mũ khâm phục họ.

Apr 232013
 
Hiển nhiên một điều, tái cấu trúc không đơn thuần chỉ là một sự thay đổi lãnh đạo, hay thay đổi về nhân sự chủ chốt của doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp thay đổi nhân sự, nhưng chẳng tái cấu trúc được cái gì. Cũng có những doanh nghiệp tái cấu trúc thành công mà chưa hẳn đã có sự biến động lớn nào về nhân sự. Tuy vậy, xét trên kinh nghiệm thực tiễn, doanh nghiệp chỉ có thể được coi là tái cấu trúc thành công, nếu nó thật sự thực hiện được một cuộc chuyển giao thế hệ lãnh đạo, vì như Jim Collins đã nhận xét: một doanh nghiệp muốn trở thành vĩ đại và trường tồn, thì điều đầu tiên là nó phải chọn được cho mình một lãnh đạo tốt.
Nói như vậy, không có nghĩa là phỉ báng hay phủ nhận công lao, năng lực của những lãnh đạo hiện tại, những người đã xây dựng lên một cơ đồ hôm nay của doanh nghiệp và đang nỗ lực đi tiên phong trong việc tái cấu trúc chính bản thân mình cũng như cả công ty. Nhưng thực tiễn đã chứng minh rằng:
  1. Nếu quí vị quả thật là những nhà lãnh đạo tài ba, thì đã không để doanh nghiệp phải rơi vào tình trạng phải tái cấu trúc.
  2. Thành tích, công lao của quí vị trong quá khứ là đáng trân trọng, những nỗ lực tái cấu trúc của quí vị là đáng tôn thờ, nhưng tương lai của doanh nghiệp có thể thuộc về cái mà quí vị không có. Cuộc đời không có gì là mãi mãi, nếu một khi quí vị lực bất tòng tâm, mà không ai đủ tài đủ sức đứng ra gánh vác thay cho quí vị thì đó là sự vô phúc của doanh nghiệp.

Do vậy, trong nhiều trường hợp, điều mà tái cấu trúc có ý nghĩa đối với thế hệ lãnh đạo đương chức của doanh nghiệp là giúp họ nhìn ra rõ hơn đâu là hiện tại, đâu là tương lai của doanh nghiệp, của chính bản thân họ và giúp họ nhìn ra những yếu tố cần thiết để đào tạo và/hoặc lựa chọn và chuyển giao các công việc của mình cho một thế hệ lãnh đạo mới để tiếp tục đưa doanh nghiệp đi lên theo con đường mà họ đã chọn, đến cái đích mà họ mong muốn.

Đã có nhiều doanh nghiệp nhìn thấy trước từ rất xa nhu cầu chuyển giao thế hệ của mình, chủ động làm công việc chọn lựa, qui hoạch, bồi dưỡng và chuyển giao công việc cho thế hệ mới, ví dụ nhà họ Trương ở tập đoàn FPT, nhà họ Đặng ở Sacombank, nhà họ Trầm ở Phương Nam Bank… còn rất nhiều trường hợp khác. Tuy vậy, những trường hợp được kể đích danh ở trên đều chưa thành công. Trương Đình Anh rời khỏi ghế nóng ở FPT sau khi gần như bị trầm cảm. Đặng Hồng Anh ở Sacomreal thì làm công ty mất thanh khoản đến nỗi cha và mẹ phải bỏ công bỏ sức sang trợ giúp. Các thái tử nhà họ Trầm thể hiện như là cái bung xung cho cha giựt dây nhiều hơn. Với những doanh nghiệp đó, câu hỏi về tương lai còn nhiều trăn trở với hình bóng mờ ảo của nhà lãnh đạo tương lai.

Câu hỏi đặt ra là tại sao như vậy?

Không khó để có câu trả lời. Vấn đề nằm ở chỗ  mục đích của người ta khi chọn lãnh đạo tương lai của doanh nghiệp. Có doanh nhân chọn lãnh đạo mới, chỉ để nhằm bảo đảm tài sản của mình trong doanh nghiệp được nằm trong tay người của gia đình. Có doanh nhân muốn duy trì ảnh hưởng và quyền lực sau khi đã rời ghế. Có doanh nhân muốn mình vẫn trường tồn qua sự thể hiện của một lãnh đạo mới với phong cách, quan điểm giống như mình… Với những mục đích như vậy, có thể thấy trước tiêu chí chọn lãnh đạo như thế nào, người lãnh đạo kế tiếp sẽ ra sao. 9/10 những cuộc chuyển giao như thế sẽ là thất bại, 1/10 thành công cũng là do may mắn.

Nếu thực tâm vì doanh nghiệp, nghĩ tới sự tồn tại của doanh nghiệp như một thực thể xã hội, hoặc biết ích kỷ một cách dài hơi hơn, thì doanh nhân sẽ biết chọn ra người cần thiết và thích hợp cho doanh nghiệp. Và xin lưu ý một điều, khi đã giao quyền lãnh đạo cho người mới, thì phải biết chấp nhận sự khác biệt của người ta, đừng khó chịu khi người ta làm không đúng ý mình, không theo kiểu mình muốn. Có vậy, doanh nghiệp mới không lăn vào vết bánh xe cũ và hướng tới tương lai được.

Tham khảo thêm tại đây: http://www.khoahocphothong.com.vn/news/detail/19057/chiec-ghe-ceo-fpt—dau-chi-hinh-thuc-van-"nong-bong".html

Jan 172013
 


Qui tắc 20/80, hay còn gọi là Qui tắc Pareto nói rằng trong nhiều sự kiện, khoảng 80% kết quả là do 20% nguyên nhân gây ra. Nhà tư tưởng quản trị doanh nghiệp Joseph M. Juran đề xuất qui luật này và đặt theo tên của nhà kinh tế người Ý Vilffredo Paretongười đã quan sát 80% đất ở Ý là thuộc sở hữu của 20% dân số.[3] Đây cũng là qui luật phổ biến trong kinh doanh chẳng hạn 80% doanh thu là từ 20% trong số các khách hàng. (theo Wikipedia)

Ý nghĩa của qui tắc này là hướng hoạt động kinh doanh và quản lý vào đúng trọng tâm. Thay vì phải bỏ công sức ra giải quyết mọi vấn đề, mà thực tế là không làm nổi, dẫn tới kinh doanh và quản lý bê trễ, thì ta nên tập trung vào những vấn đề trọng tâm, thường chiếm số lượng nhỏ (20%), nhưng tác động lớn (80% kết quả). Cốt lõi của việc nhận định và áp dụng Qui tắc 20/80 là quan hệ nhân quả, giải quyết 20% nguyên nhân quan trọng, sẽ mang lại 80% kết quả. Tuy nhiên, sự hiểu lầm hoặc vận dụng sai các nguyên tắc này có thể đưa tới những hậu quả tai hại.

Một thực tế thường thấy nhiều công ty đã đánh giá khách hàng dựa trên qui tắc này: 80% doanh số đến từ 20% khách hàng lớn nhất. Điều này không sai, nhưng những ứng xử tiếp theo mới đáng nói. Họ đã quá lệ thuộc vào 20% khách hàng này, sợ khách hàng, dựa dẫm khách hàng, dẫn tới bị khách hàng thao túng. Họ quên mất quan hệ nhân quả: từ đâu mà các khách hàng đó mang lại doanh số lớn như vậy? Nếu biết rõ, họ sẽ thấy rằng cần phải quản lý tốt chất lượng của những khách hàng lớn này. Nếu không, khách hàng doanh số lớn, nhưng quản lý kém, buôn bán chụp giựt, nợ nần không minh bạch thì một lúc nào đó sẽ tạo ra họa lớn. Đó cũng là khía cạnh khác của qui tắc 20/80: 80% rủi ro của công ty sẽ đến từ 20% khách hàng.

Mở rộng ra, có một số người rất sính các số liệu thống kê: tăng trưởng bao nhiêu phần trăm, lợi nhuận bao nhiêu phần trăm và dễ thỏa mãn với các con số thống kê đó. Ví dụ, thống kê cho thấy tỉ lệ nợ nói chung của doanh nghiệp nhà nước là an toàn, trong đó, chỉ có vài đơn vị là nguy kịch, người ta dễ kết luận rằng không có gì phải lo ngại. Nhưng thật ra chỉ cần 1 trong số các doanh nghiệp nguy kịch kia mà sụp đổ, thì tỉ lệ an toàn chung chẳng còn giữ được, thậm chí có thể sụp đổ dây chuyền, lây tới cả nền kinh tế. Trong điều hành doanh nghiệp cũng vậy. Nếu thống kê cho thấy mọi chỉ số của bạn là an toàn, thì đó không phải là đáng an tâm, vì chỉ cần 1 hoạt động nào đó của bạn có kết quả xấu, thì hậu quả của nó là không thể nói trước được. Quản trị là phải có số liệu, nhưng điều quan trọng là phải hiểu ý nghĩa của từng số liệu đó và soi rọi cụ thể vào từng hoạt động của doanh nghiệp mình. Phải thật thấu đáo trong mọi công việc chứng không thể làm ăn chỉ bằng số liệu.

Follow

Get every new post on this blog delivered to your Inbox.

Join other followers: